Zioła w lecznictwie

"Wszystkie łąki , pola, lasy, pagórki i góry to wielka apteka” – ParacelsusZielarka

 

Dziurawiec, nagietek, werbena, mięta, rumianek, szałwia, waleriana, mniszek, mącznica, prawoślaz, len, krwawnik, kozieradka, ginkgo, głóg, lipa....i kilka setek innych roślin to źródło drogocennych, naturalnych substancji leczniczych .Te niepozorne czasami ziółka i roślinki ,zasobne w różnorakie czynniki aktywne ,nie tylko zapobiegają chorobom, ale jako ziołowe leki zwalczają różne dolegliwości i przewlekłe schorzenia.

Wykorzystanie ziół w medycynie ma bogatą tradycję i sięga bardzo odległych czasów.Przez tysiąclecia gromadzono wiedzę o leczniczych właściwościach roślin, a zdobyte doświadczenia przekazywano kolejnym pokoleniom.Wraz z pojawieniem się pisma ustne przekazy zastąpiły szczegółowe opisy roślin ( Herbaria – Zielniki) oraz pisemne informacje dot. ich działania, zastosowania w leczeniu oraz metod sporządzania ziołowych preparatów.

Historyczny szlak ziołowych specyfików wiedzie przez wszystkie epoki i zakątki świata: przez Chiny, Babilon,Indie, Egipt, starożytną Grecję( Dioscorides - „Matria medica”), Persję, przez średniowieczne klasztory i kolejne, bardziej i mniej przychylne ziołom ,epoki. Praktycznie aż do wieku XIX zioła były podstawowym , a czasami jedynym środkiem leczniczym. Na ogromny zasób wiedzy z dziedziny ziołolecznictwa składają sie badania i doświadczenia zarówno bezimiennej rzeszy zielarzy jak i znamienitych naukowców i medyków( np. Galenus z Pergamonu- twórca do dziś obowiązującej metody sporządzania preparatów ziołowych czy Paracelsus , który w XVI wieku wydzielił z roślin „Arcanum” – czysty składnik leczniczy).

Wraz z rozwojem nauk, z dominacją racjonalizmu i empiryzmu odsądzone od czci i wiary zioła odesłano do lamusa a na ich miejsce wprowadzono medykamenty wytwarzane syntetycznie. „Nowość” o szybkim działaniu i łatwym sposobie zażywania upowszechniła się bardzo szybko, a przemysł farmaceutyczny stał się wyłacznym producentem wszelkich leków.Dopiero od niedawna, kiedy to poznano uboczne skutki działania „szybkich i łatwych w użyciu” leków chemicznych,prowadzi się na nowo badania leczniczych właściwości roślin , a „wyklęte” w lecznictwie zioła powoli wracają do łask.Obok niezaprzeczalnych zdobyczy współczesnej farmakologii i wynalezieniu leków na nieuleczalne wcześniej choroby nie należy lekceważyć „zielarskiego” dorobku całych tysiącleci! Ten argument jest niestety żadnym w świecie, który stał się jednym wielkim „handlowiskiem” z nieustanną walką o zyski i rynek. Preparaty ziołowe z trudem torują sobie drogę i są nieustannie zwalczane ( np. jako trujące i szkodliwe) przez konsorcja farmaceutyczne pragnące utrzymać wyłączność na produkcję lekarstw syntetycznych.

Fascynująca historia ziołolecznictwa to wspaniała lektura! – sięgnijcie do literatury fachowej.Mniszek

 

Ziołolecznictwo ( Phytoterapia) nie ma nic wspólnego ze znachorstwem, magią i zabobonem!. Zaliczane do tzw.„niekonwencjonalnych metod leczenia” jest dziedziną medycyny naturalnej i traktuje ludzki organizm nie jako zbiór niezależnych części, lecz jako ściśle powiązaną ze sobą całość.Zdrowie to stan równowagi (homeostazy), choroba natomiast to zaburzenie tego stanu mające wpływ na funkcjonowanie człowieka jako całości. Leczenie ma na celu przywrócenie stanu harmonii.Każdy chory jest traktowany indywidualnie, Nie tylko informacje o dolegliwościach, ale o sposobie życia i odżywiania, otoczeniu , przyzwyczajeniach, charakterze pracy pacjenta stanowią podstawę doboru środków leczniczych.Stąd recepty dla chorych z tymi samymi dolegliwościami mogą różnić się od siebie ( „Goździkowa” z reklamy niekoniecznie ma rację!)

Następnym razem : o ciekawych roślinach leczniczych, metodach wytwarzania ziołowych leków i zasadach ich stosowania.

Moje „kącikowe kompendium” nie jest naukową rozprawą, ale wszelkie informacje oparte są i tu na rzetelnych tekstach źródłowch ( spis podam) i własnych, praktycznych doświadczeniach.

 Powrót do góry



 

O roślinach leczniczych i lekach ziołowych – kilka uwag ogólnych

 Dabrowka

Zioła są bezcennym, naturalnym surowcem leczniczym. W swej budowie zawierają wiele substancji ( pojedyńczych lub w związkach) działających terapeutycznie na organizm ludzki.Zalicza się tu : saponiny, śluzy, kumaryny, flawonoidy, gorycze, kwasy, glikozyny, garbniki, taniny, azuleny, alkaloidy, olejki eteryczne, witaminy i mikroelementy (opis i działanie poszczególnych substancji można znaleźć w literaturze fachowej). Do grupy roślin leczniczych zalicza się zarówno gatunki dzikorosnące jak również uprawiane przez człowieka.

Mianem „lek roślinny/ziołowy” (Phytopharmaka) określa się preparaty zwalczające dolegliwości i ich przyczyny lub zapobiegające chorobom wytworzone wyłącznie z substancji leczniczych pochodzenia roślinnego.

Leki takie opatrzone są zawsze informacją dot. składników, ich proporcji, działania i dawkowania, datą produkcji i nazwą producenta.Wszelkie inne „specyfiki” niewiadomego pochodzenia mogą przynieść w leczeniu więcej szkody niż pożytku.

Ze względu na postać i sposób przygotowania lecznicze preparaty roślinne (Galenika) dzieli się na:

- ziołowe herbaty lecznicze (Species), odwary ( Decocta), napary (Infusa), wyciągi ( Extracta), nalewki (Tincturae), maści ( Unguenta), krople( Guttae, Mixturae concentratae), okłady ( Cataplasmata), maceracje (Macerationes), pigułki (Pilulae), proszki ( Pulveres), syropy ( Sirupi), świeże soki roślinne( Succi Herbarum, Succi recentes), inhalacjePierwiosnek ( Inhalationes), olejki eteryczne ( Olea aetherea), octy lecznicze (Acceta medicinalia), granulaty (Granulata), emulsje ( Emulsiones), kąpiele lecznicze ( Balnea medicata), kleiki ( Mucilagines), wody aromatyzowane ( Aquae aromaticae).

Ziołowe środki lecznicze wytwarza się z całych roślin bądż jej poszczególnych części.Surowce te wprowadzone do receptury występują pod nazwami łacińskimi tzn. pod nazwą organu lub części rośliny z dodatkiem nazwy rodzajowej lub gatunkowej ( np. rumianek pospolity- Matricaria chamomilla- występuje pod nazwą Flos ( kwiat) lub Anthodium chamomillae ( koszyczek rumianku).

Na skuteczność działania leków roślinnych wpływa bardzo wiele czynników: właściwa gleba, odpowiedni okres i sposób zbioru, metody przechowywania surowca i wytwarzania preparatu, postać leku oraz przestrzeganie zasad jego stosowania.

Stąd też uprawa roślin leczniczych podlega określonym zasadom i ścisłej kontroli jakości ( podobnie skup roślin dzikorosnących) , a w wypadku roślin trujących regulowana jest przepisami ustawy o ograniczeniu lub całkowitym zakazie plantacji.

W grupie roślin o charakterze leczniczym istnieją i takie, które w swym składzie posiadają również substancje trujące ( z grupy alkaloidów) o działaniu szkodliwym i wyniszczającym zdrowy organizm ludzki! Zioła należy stosować zgodnie z ich przeznaczeniem. Wykorzystanie niektórych składników roślin związane jest tylko i wyłącznie z leczeniem stanu chorobowego. Należy pamiętać, że to, co leczy chorobę może stać się dla zdrowego człowieka przyczyną uzależnień, chronicznych dolegliwości, ciężkich schorzeń i nieodwracalnych zmian w organiźmie.

Zioła są wielkim dobrodziejstwem służącym zachowaniu zdrowia oraz, w razie potrzeby, ten stan przywracającym. Używajmy ich zgodnie z przeznaczeniem, w przeciwnym razie staną się „trującym zielskiem”.

I jeszcze kilka uwag praktycznych:
- w leczeniu używać należy wyłącznie preparatów certyfikowanych, pochodzących z wiadomego źródłaPieciornik

- przestrzegać ściśle sposobu używania i dawkowania

- w cięższych schorzeniach nie prowadzić”samodzielnej kuracji”, a jedynie pod kontrolą lekarza.
- sporządzanie indywidualnych mieszanek i ziołowych preparatów najlepiej zlecić aptece

( „specyfiki” z niewiadomego źródła mogą zawierać nie tylko zanieczyszczenia, ale również składniki szkodliwe bądź „udające” leczniczy surowiec roślinny).
- wszelkie zioła o działaniu leczniczym ( nawet te „najbezpieczniejsze” do domowej apteczki)
najlepiej jest nabywać w specjalistycznym sklepie zielarskim, aptece, bądź – takie jak mięta czy rumianek- hodować samemu w ogródku.
-nie zbierać roślin dzikorosnących „na własną rękę” ( można się czasem pomylić...
a niewłaściwy sposób zbioru może uczynić z rośliny leczniczej roślinę trującą)
- nie dajmy się nabrać na reklamowe chwyty dotyczące tzw. środków uzupełniających pożywienie a zawierających składniki z roślin leczniczych np. jogurt z aloesem, sok z żeń- szeniem, i.t.p.
- nie posiadają one żadnych właściwości leczniczych ani profilaktycznych! I jak sama nazwa wskazuje należą do środków spożywczych a nie leczniczych!

- zainteresowanym szczegółowymi informacjami dot. roślin leczniczych i leków ziołowych polecam ciekawe książki: „Domowa apteczka ziołowa”( dr. W. J. Pajor) oraz „Ziołolecznictwo Ojców Bonifratów” ( T. Książkiewicz).Nagietek

W moim kąciku zajmę się praktyczną stroną zastosowania ziół w lecznictwie. Obok informacji „co na co”( jakie zioło na jaką dolegliwość) i spisu ziołowych środków leczniczych do domowej apteczki podam kilka sprawdzonych przepisów/ recept na ziołowe leki domowe oraz opis kilku wybranych roślin leczniczych.A dzis „na dobranoc” polecam herbatkę z melisy i lipowego kwiatu, osłodzoną łyżeczką miodu!

Powrót do góry


Domowa apteczka ziołowa – kilka wybranych środków leczniczych

Apteczka(maści, kremy, olejki, zioła „luzem”)

 

krem lub maść z nagietka ( Calendula off.)

działa antyseptycznie i przeciwgrzybicznie, łagodzi wypryski i podrażnieina skóry,

regeneruje skórę suchą i spękaną ( dłonie, stopy, łokcie), działa gojąco na rany cięte

 • maść z żywokostu lekarskiego ( Symphytum off.)

przyspiesza gojenie ran, pomaga przy stłuczeniach i zwichnięciach

 • krem lub maść z arniki górskiej ( Arnica montana)

łagodzi bóle mięśniowe, stosowany przy stłuczeniach, siniakach, zwichnięciach

 • krem z gwiazdnicy pospolitej (Stellaria media)

działa łagodząco i gojąco na oparzenia skóry, pomocny w usuwaniu żądeł insektów i drzazg

 • destylowany oczar wirginijski ( Hamammelis virginiana)

łagodzi skutki ukąszenia owadów, wspomaga zatamowanie krwawienia, przeciw oparzeniom słonecznym; w postaci kostek lodu ( przchowywać w zamrażalniku) jako środek łagodzący obrzęki, stłuczenia, siniaki

 • krople walerianowe

wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego ( Valeriana officinalis), działa uspakajająco na ośrodkowy układ nerwowy, stosowane przy bezsenności, wyczerpaniu nerwowym, bólach głowy, ale także przy zaburzeniach trawienia i skurczach jelit.

 • olejek lawendowy – przeciw oparzeniom słonecznym; jako środek przeciw bólom głowy i migrenie ( przy pierwszychLawenda objawach 2-3 krople olejku rozrobić z olejem neutralnym – np. słonecznikowym- nacierać kark i skronie)

 

olejek z krzewu herbacianegodziała antyseptycznie i przeciwgrzybicznie, goi rany cięte, wypryski, „zajady” i pęcherzyki gorączkowe na ustach

 • olejek eukaliptusowy

ułatwia oddychanie przy katarze ( nawilżyć gazę cieplą wodą, skropić olejkiem, rozwiesić w pomieszczeniu lub położyć wilgotny ręcznik skropiony kilkoma kroplami olejku na kaloryferze)

 • olejek z goździkowca korzennego ( Syzygium aromaticum)

pierwsza pomoc przeciw bólom zębów, przy bólach reumatycznych i nerwobólach

 • olejek kamforowy

łagodzi ból ucha ( nasączyć wacik kilkoma kroplami, założyć do ucha

  olejek rozmarynowy

łagodzi bóle stawów i mięśni (kilka kropli rozrobić z olejemRozmaryn neutralnym/nośnikowym , np. jojoba lub słonecznikowy, masować bolące miejsca; jako dodatek do kąpieli rozgrzewającej

 

 zioła „luzem” ( świeże, suszone) :

 

-czosnek! – wymieniam na pierwszym miejscu, bo to niezastąpione antidotum na wszelkie dolegliwości: przeziębienie , grypę, niestrawność, w chorobach układu krążenia ( obniża ciśnienie krwi), „naturalny antybiotyk”, stosowany również profilaktycznie jako środek wzmacniający odporność organizmu, zalecany do codziennego użytku – intensywny zapach czosnku można po spożyciu usunąć zjadając świeżą natkę pietruszki.Przepis na uodparniającą kurację czosnkową podam w rozdziale receptury.

 
- koszyczek i kwiat rumiankudziała bakteriobójczo, gojąco na rany, bóle żołądka, beszsenność, łagodzi stany zapalne, do przemywań, okładów, nieodzowny w apteczce!

- liść miętyzaburzenia trawienia, bóle brzucha i żołądka, przeziębienie, doskonała herbatka orzeźwiająca

 
- liść szałwii – stany zapalne gardła, jamy ustnej, do płukania dziąseł,

 
- ziele dziurawcazaburzenia trawienia, wzdęcia, napięcie nerwowe, bezsenność- działa uspakajająco, rozluźniająco, antystressowo,

 
- liść melisydziała uspakajająco i odprężająco przy stanach napięcia nerwowego, równień w bólach żołądka na tle nerwicowym

 
- kwiatostan lipydziała napotnie, rozgrzewająco przy przeziębieniu, doskonały jako napar przed snem, działa odprężająco i rozluźniająco

 
- nasiona kopru włoskegonapar działa wiatropędnie, pomaga przy zaburzeniach trawienia, bólach żołądka i wzdęciach

 
- kwiat lawendy- napar działa odprężająco, likwiduje stany napięcia nerwowego, łagodzi bóle głowy , do kąpieli antystressowych ( wraz z liśćmi),

 

Kwiat nagietka kwiat nagietka – w postaci naparu jako okład na podrażnoną skórę, przyspiesza gojenie ran, a wewnętrznie jako środek wspomagający trawienie

 

- ziele rozmarynudo kąpieli leczniczych , działa antyreumatycznie, usuwa objawy zmęczenia: jako napar pobudza trawienie i wspomaga czynność żołądka.

Powrót do góry




 

 

 

Fakty
 
Reklama
 
Skype
 
Mój stan Tryb SkypeMe™!
 
 
Łącznie stronę odwiedził już 86610 odwiedzający
=> Chcesz darmową stronę ? Kliknij tutaj! <=